لیزرهای_چشمی مقایسه دستگاه های موجود 

لیزرهای_چشمی  لیزیک : مقایسه دستگاه های موجود

لیزیک و دیگر انواع روشهای جراحی لیزر ی قرنیه مثل PRK ویا لازک از دستگاه های لیزر اگزایمر پیچیده ای برای تغییر شکل قرنیه و اصلاح شماره چشم بیمار اعم از دوربینی ، نزدیک بینی و استیگماتیسم  استفاده میکنند .

لیرزرهای اگزایمر طی سالیان گذسته عرصه جراحی های لیزری قرنیه را متحول نموده و بطور قابل ملاحظه ای بیخطری ،تاثیر ، و قابلیت پیش بینی نتایج انرا تغیر داده اند .

لیزرهای اگزایمر میتوانند مقادیر بسیار میکروسکوپی را با دقتی بسیار بالا و بدون آسیب به قرنیه از لایه میانی یعنی همان استرومای قرنیه بردارند .

در بازار دستگاه های لیزر اگزایمر انواع مختلفی وجود دارد که توانسته اند تاییدیه FDA را نیز دریافت کنند ولی لزوما اینطور نیست که یکی از انها به دیگری برتری کامل داشته باشد .

مناسب بودن یک لیزر برای شما تا حد زیادی به ویژگیهای خاصی در چشم شما مثلا شماره چشم ، اندازه مردمک ، و ظخامت قرنیه شما دارد . بدیهی است جراح معمولا لیزری را به شما پیشنهاد میکند که برای چشم شما مناسب تراست .

اعلب متخصصین براین اعتقادند که برای  رسیدن به نتیجه نهایی مطلوب، مهارت و تجربه جراح ، و ارزیابی دقیق اینکه ایا شما کاندید خوبی برای عمل هستید  از اینکه بالاخره چه نوع لیزری را انتخاب کند مهمتر است .

لیزرهای اگزایمر چگونه کار میکنند ؟ 

لیزر اگزایمر با گسیل شعاع سردی از نور ماورابنفش با طول موجی برابر ١٩٣ نانومتر ، بدقت بخش کوچکی از قرنیه را برمیدارد . بدین ترتیب و با تغییر شکل و انحنای سطح جلویی قرنیه ، شعاع های رسیده به قرنیه روی شبکیه فوکوس شده و دید واضحی تامین میشود .

پالس های پر انرژی نور ماورابنفش تنها به عمق مشخص از قرنیه نفوذ کرده و از این قابلیت برخوردارند که تنها ضخامت کمی در ٠/٢۵ میکرون را از سطح قرنیه بردارند . (یک میکرون برابر یک هزارم میلی متر است )

اگزایمر لیزر برای درمان نزدیک بینی انحنای سطح قرنیه را کم تر کرده و برای درمان دوربینی انحنای قرنیه را بیشتر میکند . برای درمان استیگماتیسم نیز لیزر اگزایمر با رفع نامنظمی قرنیه به یک قرنیه منظم تر عمل میکند .

لیزر های اگزایمر از طریق کامپیوتر ی برنامه ریزی شده شماره مورد نظر را اصلاح میکنند .

جراح با وارد کردن شماره چشم شما با کامپیوتر مورد نظر اصلاح ان را انجام میدهد . مقدار و شکلی از بافت که در هر دستگاه لیزر از سطح قرنیه برداشته میشود خاص همان دستگاه است .

اغلب لیزر های جدید مجهز به سیستمی برای تعقیب چشم شما در جریان عمل هستند که نور لیزر را در مدت عمل بر روی چشم شما  ودر همان منطقه مورد نظر نگه میدارند

تا از مرکزیت لیزر در این منطقه اطمینان حاصل شود . مطالعات نشان داده اند که این اقدام نسبت به لیزرهای قدیمی تر که فاقد سیستم های تعقیب چشم بودند باعث میشود نتایج بهتری حاصل شود .

انواعلیزرهای_چشمی اگزایمر مدرن که در لیزیک استفاده میشود

در ایلات متحده ، تمامی لیزرهای_چشمی تاییدیه دار اگزایمر معیارهای بی خطری و موثر بودن مورد نظر FDA را دارا هستند . مهمترین تفاوت میان لیزرهای موجود در الگوهایی است که برای اعمال لیزر روی سطح قرنیه و تعقیب حرکات چشم بیمار بکار میبرند . ممکن است یک لیزر به جهاتی برای یک بیمار خاص مناسبت بیشتری داشته باشد .

لیزرهای نقطه به نقطه (spot scanning ) : لیزرهای نقطه به نقطه یا لیزرهای flying spott , که شایعترین لیزرهای موجود هستند ، با اعمال شعاع های کوچکی ( به قطر ٠/٨ تا ٢ میلی متر ) روی قرنیه ،

منطقه درمان ( treatment zone )  را ایجاد میکنند. این روش لیزر امکان ایجاد صافترین مناطق درمان روی قرنیه ، اعمال درمان با سهولت و سفارشی ( customized) ، ونیز درمان بهتر استیگماتیسم نامنظم را فراهم میکند .

لیزرهای خط به خط ( slit scaning ) : در این لیزرها ، شعاع هایی نسبتا کوچک از سوراخ های شکاف مانند  وسیله ای  چرخان که مرتبا نیز بزرگتر میشوند ساطع میشود که کار تراش قرنیهAllegretto Wave Eye-Q laserرا انجام میدهند . شعاع های لیزر طی عمل این سوراخ های ریز را جارو کرده و بدین ترتیب منطقه در حال لیزر بتدریج بزرگتر میشود .

بدین ترتیب شعاعهای یکدستری تولید میشود که نسبت به لیزرهای پهن باند ( broad -beam ) سطح صاف تری را ایجاد میکنند .

اما این لیزر ها نسبت به انواع دیگر با خطر بیشتری برای لیزر خارج از مرکز ( decentration ) و اصلاح بیش از حد انتظار ( overcorrection ) همراه هستند مگر انکه از جراح  تجربه کافی برخوردار بوده و یا از تعقیب کننده های چشمی مناسبی در دستگاه استفاده شده باشد.

لیزرهای مبتنی بر جبهه موج ( Wavefront – guided  lasers ) : بسیاری از لیزر های اگزایمر چه نوع خطی و چه نوع نقطه ای ، به وسایلی متصلند که نقایص موجود در سیستم اپتیکی چشم را بر این اساس که چگونه در چشم طی مسیر میکنند  شناسایی یا نقشه برداری میکنند.

بر این اساس لیزر های مزبور متناسب با هر فرد بخصوص لیزر ی سفارشی ( customized ) برای وی انجام میدهند . هر دو نوع spot scanning و slit scaring میتوانند در قالب wavefront – guided نیز انجام شوند .

اندازه مردمک ، سرعت تراش ( ablation ) و راحتی بیمار

در سالهای اخیر ، شواهد فزاینده ای نشان داده است که اندازه بزرگ مردمک ممکن است بر عاقبت نهایی اصلاح لیزر تاثیر بگذارد .

اگراندازه مردمک شما در نور کم بقدری بزرگ شود که از منطقه لیزر شده نیز بزرگتر گردد ، ممکن است علایمی مثل احساس خیرگی نور و یا دیدن هاله در اطراف اشیا را تجربه کنید.

بعضی جراحان اعتقاد دارند که قطر منتطقه لیزر شده باید حد اکثر به اندازه مردمک شما در شرایط نوری کم ( dim light ) باشد .

حال اگر مردمک بزرگی داشته باشید مهم است که ایا لیزر انتخابی برای شما حداکثر تا چه قطری را میتواند لیزر کند .

در این مواقع اگر میدانید که   مردمک بزرگی دارید  بهتر است قبل از عمل این موضوع را با پزشک خود صحبت کنید .

زمان اعمال لیزر نیز در دستگاه های لیزر متفاوت بوده و معمولا بین ٣٠ تا ۶٠ ثانیه متغیر است .  این موضوع بیشتر در احساس راحتی شما از عمل جراحی تاثیر گذار است .

سوال دیگر شما ممکن است این باشد که ایا جراح برای برداشتن لایه لیزیک از دستگاه مکانیکی ( microkeratom) و یا از لیزر فمتوسکند استفاده میکند  و اینکه این موضوع در نهایت ایا در میزان راحتی شما در جریان عمل و یا بعد از آن ایا تاثیر دارد .

در مقایسه لیزرهای مختلف لازم است به چه نکاتی توجه داشته باشیم ؟

به هنگام ارزیابی لیزرهای مورد استفاده در اعمال جراحی لیزیک ، و لازک  ممکن است پیش از هر چیز به اطلاعات ارایه شده توسط FDA در جریان اخذ تاییدیه انها توجه کنید ولی حتما این نکات را نیز در نظر داشته باشید

توجه داشته باشید که نتایج FDA مربوط به زمانی است که در ابتدای ورود این لیزر ها به بازار فروش تهیه شده اند و حال انکه بسیاری از دستگاه های لیزر بعد از عمومی شدن مصرف انها ، تعییرات مثبتی را در لیزر های خود اعمال کرده اند که سبب میشود نتایج امروزی انها بهتر از نتایج اولیه انها باشد .

تکنیک جراحان نیرز به همین منوال نسبت به روشهای انها در کارآزمایی های بالینی کسب تاییدیه FDA ارتقا یافته است . همینطور تجربه جراحان در طول زمان افزایش یافته و به تولید نتایج بهتری انجامیده است .

بدلایل مختلف مطالعات FDA بر روی یک لیزر بخصوص نیز کاملا قابل قیاس با یکدیگر نیست  و به همین دلیل لزوما نمی توان لیزر A را بالیزر B به راحتی مقایسه نمود و

اینکار مستلزم انجام مطالعات دقیق تصادفی است بطوری که بیماران بطور تصادفی و در یک زمان مشخص و توسط یک جراح مشخص مورد عمل قرار گیرند .

بنابراین ادعای افراد و یا مراکز درمانی مختلف بر اینکه دستگاه لیزر انها در نوع خود بهترین در ایران و جهان است ادعای خلاف واقع بوده و چنین اظهارتی باید بر پایه انجام همان مطالعات پیش گفته باشد .

مطالعات هر گونه امکانی را نیز در نظر نگرفته اند ، به  همین دلیل حتی اگر در نگاه نخست بنوعی ویژگیهای انجام یک نوع لیزر بخصوص  را هم نداشته باشید ممکن است جراح شما براساس ارزیابی هایی که انجام داده است شما را مناسب عمل تشخیص دهد .

پزشک در استفاده از یک دارو ویا دستگاه که تاییدیه FDA را دارد اجباری به رعایت صرف تمامی شرایط اعلام شده در ان را نداشته وچنانچه از دارو و یا درمان مزبور در روندی دیگر استفاده کند اصطلاحا به استفاده؛

خارج از دستور؛ ( Off label )  موسوم است که ١٠٠% کاری قانونی است .در واقع بسیاری از پیشرفت هایی که در طب اتفاق می افتد در جریان استفاده خارج از دستور داروها و وسایل بوده و حضور چنین روندی در پزشکی از اهمیت قابل ملاحظه ای بر خورداراست .

ویژگی ها و موارد کاربرد لیزر های اگزایمر

در اصطلاح چشم پزشکی حداکثری قطری بر روی قرنیه که توسط یک لیزر بخصوص قابل لیزر و قابل اصلاح باشد به منطقه اپتیکی یا optical zone و به اختصار OZ موسوم است .

حال اگر در کناره OZ حاشیه دیگری برای انجام لیزر با شرایطی دیگر تعریف شده باشد به آن منطقه ، منطقه گذر یا transition zone و به اختصار TZ گفته میشود .