مزاج و مزاج_شناسی صفراوی بلغمی دموی سودائی 

مزاج و مزاج_شناسی

تعریف مزاج

مزاج به تعبیری کیفیت، حالت یا خصوصیات فعلی انسان استمزاج شناسی از علوم بنیادین در طب سنتی، اسلامی است. مزاج جنبه های مختلف زندگی را تحت تاثیر قرار میدهد، مانند اخلاق، طرز تفکر، سلامتی و 

مزاج

مقدمه

مزاج میتواند معتدل یا نامعتدل باشد.

مزاج ترکیبی از غلبه ی حالت های کلی (سردی یاگرمی) و (تری یا خشکی) به وجود می آید.

انواع مزاج ترکیبی

  • گرمی + خشکی
  • سردی + خشگی
  • گرمی + تری
  • سردی + تری
  • سودا

نکته: حالت ها میتوانند باالقوه (مثل سردی خیار)  یا باالفعل (مثل سردی یخ) باشند.

مزاج همچنین میتواند معتدل باشد که بهترین  حالت است.

بیشترین عوامل بیماری ها در اثر خشکی است. چرا که خشکی موجب انسداد و گرفتگی میشود. و  انسداد زمینه به وجود آوردن توده ها را فراهم میکند. به طور کلی علت بسیاری از مرگ ها گرفتگی هاست.

دموی

فرق طبع و مزاج

طبع یا مزاج اصلی شاکله ی اصلی بدن شخص  میباشد. ساختمانی که به تعبیری، با آن بدنیا امده است. به گفته ی بعضی اساتید طبع قابل تغییر است اما به سختی تغییر میکند.

مزاج فرعی (که به آن مزاج گفته میشود)، مزاج  فعلی شخص است و متغیر است. امکان دارد شخص امروز چیزی بخورد و فردا مزاج آن تغییر کن.

نشانه هاي کلی مزاج

مواردي که با توجه به آن ها می توان در مورد وضعیت کلی مزاج ذاتی (جبلی، اصلی، مادرزادي)بدن قضاوت کرد، عبارتند از:

  1. ملمس (لمس)
  2. گوشت و چربی (هیکل)
  3. مو
  4. رنگ بدن
  5. خواب و بیداری
  6. چگونگی افعال صادر شده از بدن
  7. کیفیت مواد دفعی بدن
  8. حالات نفسانی
  9. بزرگی و کوچکی اعضا
  10. چگونگی تاثیر پذیري از کیفیات چهارگانه

باید توجه داشت که بسیاری از نشانه هایی که گفته می شود، علایم طبیعی و ذاتی افراد است و تا زمانی که موجب اختلال درعملکرد شخص نشوند بیماري محسوب نمی گردند.

۱) ملمس

کیفیتی که طبیب هنگام لمس بدن شخص معاینه شونده حس می کند. این نشانه یکی از مهمترین ابزار تشخیصِ میزان گرمی و سردي و همچنین رطوبت و خشکی بدن است. احساس نرمی هنگام لمس ، دلیل بر رطوبت، احساس سفتی دلیل بر خشکی مزاج، احساس حرارت هنگام لمس ، نشان ۀ گرمی و احساس سرما دلیل سردي مزاج است. براي تشخیص صحیح از طریق ملمس، پزشک و بیمار باید شرایط خاصی داشته باشند.

شرایط لمس شونده و لمس کننده

شخص به هنگام لمس یا به فاصله کمی از آن ، نباید در معرض حرارت، سرما، فعالیت یا هیجان شدید باشد بلکه باید شرایط جسمی و روحی و پوشش طبیعی داشته باشد.

۲هیکل

اندازه کلی بدن می باشد. هیکل ها دو نوعند:

الف: هیکل هاي مینیاتوري یا لاغر که شامل مزاج هاي « سرد و خشک » و « گرم و خشک » می باشند ؛ زیرا خشکی مانع رشد می شود.

ب: هیکل هاي درشت و حجم دار که بعضی با غلبۀ چربی بر بدن همراه هستند که این ها معمولاً داراي مزاج سرد و تر هستند، و برخی عضلانی می باشند که این افراد معمولاً داراي مزاج گرم و تر هستند زیرا از شرایط لازم براي رشد، رطوبت و حرارت است و فردي که مزاج گرم و تر دارد درشت هیکل می شود. به عبارت دیگر، می توان گفت که زیاديِ گوشت و چربی، دلالت بر رطوبت و کمیِ آن ها دلالت بر یبوست و خشکی می کند.

۳مو

سرعت رشد مو نشانۀ گرمی و خشکی مزاج است و اگر این سرعت خیلی زیاد باشد نشانۀ توأم بودن حرارت و خشکی است . زیاديِ مو بر حرارت دلالت می کند و توأم بودن رطوبت و سردي باعث کاهش سرعت رشد مو و تُنکی و نازکی آن می شود.

به طور کلی : زیادي، ضخامت، مجعد بودن و سیاهی مو بر گرمی و خشکی مزاج دلالت دارد و بر عکس آن ها (کمی، نازکی، صافی و سفیدي مو) بر سردي و تري مزاج دلالت می کند.

۴رنگ بدن

رنگ بدن علامت بسیار خوبی براي تشخیص مزاج است به شرطی که دقت کافی در تشخیص رنگ ها مبذول شود.

رنگ سفید (شبیه به رنگ مهتاب) نشانۀ غلبۀ بلغم است.

رنگ سرخ دلیل غلبۀ دم یا گرمی مزاج است.

رنگ زرد (رنگ آفتابی) نشانۀ غلبۀ صفرا یا گرمی مزاج و یا کم خونی می باشد.

رنگ تیره یا کمودت چهره نشانۀ غلبۀ سودا و یا کم خونی میباشد.

رنگ سرخ و سفید در فرد معتدل دیده می شود.

باید توجه داشت که رنگ بدن ، حالت مطلق ندارد و تحت تأثیر عوامل محیطی و مواردي مثل بیماري اعضاي مختلف بدن تغییر می کند

۵) خواب و بیداری

اعتدال در خواب و بیداري نشانه اعتدال مزاج خصوصا اعتدال در مغز است . رطوبت و برودت به خواب بیشتري نیاز دارند . خشکی و حرارت موجب« تر » باعث پرخوابی می شود. به همین علت افر اد با مزاج بیداري (کم خوابی) است.

نکته: در حالت مزاج عارضی (سوء مزاج )، صفراوي ها بیشترین مشکلات خواب را دارند؛ هم دیر خوابشان می برد و هم زود از خواب می پرند.سوداhttp://aramisgroup.ir/%d9%84%db%8c%d9%be%d9%88%d9%85%d8%a7%d8%b3%d8%a7%da%98-%d8%af%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d9%84%d8%a7%d8%ba%d8%b1%db%8c-maxlipo-lpg/وي ها نیز در درجۀ بعد دچار مشکل خواب هستند. این گونه افراد، در خواب رفتن مشکل دارند و معمولاً خوابشان سبک می باشد. در اشخاص کم خواب مثل افراد صفراوي و سوداوي، بسته به شرایط میتوان از مرطّبات مانند کاهو، دوغ بی چربی، آب انار، آب لیمو شیرین، ماء الشعیر و خاکشیر استفاده کرد.

۶چگونگی افعال صادر شده از بدن

صحیح و کامل بودن افعال دلیل بر کمال صحت بدن است و ایجاد مرض، مستلزم غیر طبیعی بودن افعال است . افزایش سرعت افعال، نشانۀ حرارت مزاج است. به عنوان مثال سرعت رشد بدن و سرعت رویش مو و دندان دلیل حرارت هستند و همچنین توأم بودن افعال با اضطرا ب و تشویش نیز بر حرارت مزاج دلالت می کنند ولی بر عکس، هرگاه ضعف و سستی و کندي در افعال دیده شود نشانۀ سردي مزاج است.

۷کیفیت مواد دفعی از بدن

اجابت مزاج طبیعی آن است که به ازاي هر بار مصرف غذا، یک بار دفع انجام شود .حرارت و خشکی موجب کاهش اجابت مزاج می شوند بنابراین معمولا در افراد صفراوي یبوست دیده می شود. گرمی مزاج و غلبه صفرا باعث می شود مواد دفعی شامل ادرار، مدفوع، منی و عرق، داراي بوي تند و پر رنگ باشند و عکس این نشانه ها بر سرديِ مزاج دلالت دارد.

۸حالات نفسانی

قدرت و بلندي صدا، سرعت و پیوستگی کلام، زود عصبانی شدن و سرعت حرکت، نشانۀ حرارت مزاج هستند . افراد گرم و خشک که حرارت زیادي دارند، معمولاً تندخو بوده و زود عصبانی می شوند . این افراد، بیقرار، تند و تیز، پر کار و فعال هستند و نیز حافظۀ خوبی داشته و از قدرت تجزیه و تحلیل بالایی برخوردارند. صاحبان مزاج سرد و خشک ، در اوج ثبات بوده و کارها را به آرامی و بدون عجله انجام می دهند . این افراد معمولا درون گرا بوده و کمتر با دیگران می جوشند و مستعد افسردگی هستند . اشخاص سرد و تر ، حافظۀ خوبی ندارند ؛ خواب آلود، صبور و خونسرد هستند . افراد گرم و تر ، شجاع، جسور و خونگرم هستند و به خوبی با دیگران ارتباط بر قرار می کنند.

بلغم

۹بزرگی و کوچکی اعضاء

بزرگ و وسیع بودن قفسۀ سینه، مشخص بودن عروق، عظیم بودن نبض، بزرگی دست و پا و مشخص بودن کامل مفاصل، دلالت بر حرارت می کنند و علائم معکوس، نشانه برودت (سردي)مزاج است.

۱۰) چگونگی تأثیرپذیري از کیفیات چه ارگانه

سرعت تأثیرپذیري از هرکدام از کیفیت هاي چهارگانه یعنی حرارت (گرمی)، برودت (سردي)، رطوبت (تري) و یبوست (خشکی) دلیل بر غلبۀ همان کیفیت است . به عنوان مثال اگر بدن نسبت به گرما سریعاً دچار انفعال شود، نشانۀ گرمی مزاج می باشد. آنچه تاکنون گفته شد نشانه هاي مزاج اصلی بود که همگی در شخصی که به طور ذاتی صاحب آن مزاج باشد طبیعی است . اگر به هر علتِ درونی یا بیرونی، مزاج دچار تغییر شود، علائمی در شخص ایجاد می گردد که نشانه هاي مزاج عارضی است. اگر این وضعیت به طول انجامد و درمان صورت نپذیرد، سوء مزاج رخ خواهد داد.

فرق میان مزاج اصلی و عارضی آن است که شخص در مزاج اصلی به چیزهایی مانند مزاج خود تمایل دارد؛ اما در مزاج عارضی، تمایلات بیمار بر خلاف مزاج می باشد، مگر آنکه به علت مزمن شدن بیماري، مزاج عارضی همچون مزاج اصلی شود (مستحکم شود). پس لازم است پس از شناخت صحیح مزاج، بیمار در زمان بیماري از غذاهایی که تمایل زیاد به خوردن آن ها پیدا می کند و بر خلاف مزاج اصلی اوست پرهیز نماید.

 

انواع مزاج ها

همانطور که دیده شد فرد گرم مزاج علائم گرم مزاجی را دارد یعنی افعال و حرکات او از کیفیت گرمی ناشی می شود. مثلا پر تحرك است، با نشاط است، فعال است، پر انرژي است، چالاك و سریع است، فعالیت زیاد دارد .اما فرد سرد مزاج علائم سردي از او صادر میشود . سردي سکون می آورد، خمودي می آورد، سستی می آورد ؛ این افراد، کم انرژي، کند و بیحال هستند. براي انجام کارها مرتباً باید آنها را حمایت کرد و باید به آنها انرژي داد.

  • دم

مرکز دم قلب است.

افراد دموي (گرم و تر) چون عنصر هوایی در آنها غالب است خصوصیات رکن مربوط به خود (هوا)را دارند . دیر عصبانی می شوند و دیر هم آر ام می شوند . افرادي شجاع ه ستند، خوش مشرب و اجتماعی هستند . با همه کس دوست می شوند و اهل بگو و بخند هستند . افرادي شاد و فعال، بلند پرواز، خوش اخلاق و خوش رو ، شجاع ، صبور و سخاوتمند هستند ، میل و توان جنسی بالا دارند ؛ یعنی هم در عشق و عاشقی سرآمد هستند و هم توان و قوة جنسی بالایی دارند.

  • صفرا

مرکز صفرا کبد است. کبد بزرگترین غده ی بدن است. تنها غده ایست که اگر مقداری از آن بریده شود میتواند دوباره رشد کند. کبد صفرا تولید میکند. صفرای اضافه در کیسه صفرا جمع میشود. اگر کبد دچار اختلال شود، سرد شود،  رسوب میدهد و باعث میشود چربی ها در کبد رسوب کند که در نتیجه مجاری گرفته میشود.

افراد صفراوي (گرم و خشک) عنصر آتش در آنها غلبه دارد و خصوصیات آتش از آنها بروز می کند مثلا زود عصبانی می شوند و زود هم آرام میگیرند و بعضا بد خلق هستند . افراد صفراوي افرادي تند وتیز و بی قرار هستند و همانطور که آتش یکدفعه زبانه می کشد و زود فروکش می کند، این افراد هم داراي یک خصوصیت در تمام افعال خود هستند و آن : تصمیم آنی و به اوج رساندن کار ها و یک دفعه رها کردن و ترك آن کارها است. این خصوصیت به علت گرمی بالا(گرمی و خشکی) می باشد. افراد دموي، گرمی کمتري نسبت به صفراوي ها دارند .طبع صفراوي ها گرم و خشک و آتشین و طبع دموي ها گرم و تر است. به علت وجود همین تري در طبع دموي ها، گرماي آنها به نسبت از صفراوي ها کمتر است.

افراد صفراوي به علت گرماي زیاد ، نا آرام و مضطرب هستند و افعال خود را با طمأنینه و وقار انجام نمی دهند علت این امر آن است که گرما باعث تشویش و عدم سکون و اضطراب می شود.این افراد یک کار را با جدیت شروع کرده و بر روي آن پافشاري می کنند اما یک دفعه آن را رها می کنند؛ گاهی پر جر أت وگاهی آرام هستند؛ حاضر جواب و با هوش، سریع و چالاك و پر انرژي هستند؛ گاهی با اراده و گاهی سست می شوند.

  • بلغم

مزاج بلغم زمانی ایجاد می شود که آب زیادی در بدن جمع شده باشد در این حالت می گویند مزاج بلغمی شده است. اما بلغمی شدن یعنی چه؟ یعنی مرکز تولید بلغم دچار اختلال شده است. مرکز بلغم معده است.

حدیث از پیامبر (ص) این گونه نقل میکند:  المعدة بیت کل داء و الحمیه راس کل دواء فاعط نفسک ما عودتها. معده خانه ی هر دردی و پرهیز، پایه ی هر درمانی است، پس چیزی بخور که با تو سازگار باشد.

افراد بلغمی داراي مزاج سرد و تر هستند و عنصر آبی در آنها غلبه دارد و خصوصیت آب از آنها بروز می کند افراد بلغمی افرادي منزوي و آرام هستند و ضعف حافظه و معمولا حواس پرتی دارند. از لحاظ فعالیت ، افرادي کم انرژي و بی حال، میانه رو و محتاط و ترسو هستند . ترس یکی از مهمترین خصوصیات بلغمی هاست. به علت سرديِ غالب در مغز، افرادي گوشه گیر و افسرده هستند.

اگر سردي غالب شود بیشتر دم از نا امیدي می زنند و خاطرات گذشته را یاد آوري می کنند.گذشته نگر هستند و استعداد افسردگی دارند.افراد بلغمی به علت ترسو بودن استعداد ریسک پذیري ندارند.

اهل سازش هستند و معمولا تحت تاثیر افراد دیگر هستند. منفی بافی و نا امیدي از دیگر خصوصیاتشان است و افرادي بی خیال و خونسرد هستند.

خصوصیات عنصر آبی در این افراد غالب است مثلا با جدیت و تندي در برابر مسئله اي مقاومت نشان می دهند اما اگر طرف مقابل هم جدي شود، کنار می کشند (همانند آب که به مانع برخورد می کند و فورا بر می گردد ) افرادي انعطاف پذیر هستند و براحتی می توان افکار ایشان را تغیر داد (برعکس صفراوي مزاجان و سوداوي مزاجان

  • سوداوي مزاجان

افراد سوداوي (سرد و خشک) داراي خصوصیات عنصرخاکی هستند و این افراد هم خصوصیات سردي دارند و هم خصوصیات خشکی .افرادي همه سو نگر و منطقی، میانه رو و محتاط هستند؛ همیشه در حال فکرن د و در حالات پیشرفته داراي وسواس و دو دلی هستند. همانند افراد بلغمی توان ریسک ندارند؛ فکر و خیال فراوان دارند و مستعد افسردگی و مالیخولیا هستند.

اگر سردي در مغز و روان این افراد غلبه کند ، ترسو و دچار سو ظن می شوند وتمایل زیادي به تنهایی وگوشه نشینی پیدا می کنند و استعداد نا امیدي دارند.

خصوصیات عنصر خاکی در آنها غالب است؛ مثلا انعطاف پذیر نیستند (بر خلاف بلغمی ها) وکینه می ورزند . همانند خاك (که هر چیزي را در خود پنهان می کند)، خاطرات را درذهن خود نگه می دارند و پس ازسال ها آنها را بازگو می کنند.

افراد گرم و خشک از فصل زمستان خوششان میآید چون مزاج زمستان سرد و تر است و تعدیل کنندة مزاج آنهاست. افراد سرد و تر از فصل تابستان خوششان میآید و از فصل زمستان گریزانند چون تا بستان مزاج آنها را تعدیل کرده اما فصل زمستان باعث اوج گیري بیماري هاي آنها می شود.دیگر مزاجها نیز به همین منوال است.

 

فصل

مزاج

مضر براي

مفید براي

بهار

گرم و تر

دموي ها

سوداوي ها

تابستان

گرم و خشک

صفراوي ها

بلغمی ها

پاییز

سرد و خشک

سوداوي ها

دموي ها

زمستان

سرد و تر

بلغمی ها

صفراوي ها

 

به تعادل رساندن مزاج

مزاج هر فرد رو باید با توجه به طبع او به تعادل رساند.

خصوصیات جنسی امزجه

گرمی چون عامل تحرك و قدرت و جنبش است پس به تبع، گرم مزاجان داراي میل جنسی قوي اي هستند .و سرد مزاجان میل جنسی ضعیفی دارند ؛ مثلاً دموي مزاج ان علاوه بر اینکه توان جنسی زیادي دارند یعنی توان جماع بالایی دارند ، میل جنسی (عشق) زیادي هم دارند . افراد صفراوي ، توان جنسی بالایی دارند اما میل جنسی آنها کمتر از دموي ها ست. افراد بلغمی به علت سردي غالب در بدن آنها هم توان جنسی و هم میل جنسی کمی دارند. افراد سوداوي توان جنسی پایین (همانند بلغمی ها) دارند اما میل جنسی بالایی دارند.

افراد بلغمی افرادي عاشق پیشه نیستند و در عشق به اوج نمی رسند اما افراد سوداوي شدیدا عاشق می شوند .بنابراین اگر به دنبال فردي عاشق پیشه میگردید، افراد سوداوي را انتخاب کنید.

* توجه به چند نکته در مورد مزاج شناسی ضروري است

  1. شناخت مزاج جبلی (اصلی) در عین اینکه نیاز به مطالعه دارد و باید ده جنس آن را آموخت، نیاز به مهارت و ممارست و آموزش نزد استاد هم دارد. چون در عین حال که یک علم است یک هنر و یک مهارت است.
  2. امروزه به علت یکدست شدن زندگی ها و غلبۀ زندگی صنعتی، امزجه بهم ریخته است.
  3. مزاج جبلی غیر قابل تغییر است؛ یعنی یک فرد لاغر سوداوي را نمی توان به یک فرد چاق و عضلانی دموي تبدیل کرد. خصوصیات گفته شده در باب مزاج شناسی اگر جبل یِ افراد باشد تقریبا غیر قابل تغییر است و اگر هم بتوان آنرا تغیر داد، بسیار ناچیز خواهد بود.
  4. مسئله خیلی مهمی که باید در باب خصوصیات روحی و روانی مزاج ها به آن توجه کرد، مسئله تهذیب نفس و اثر آن بر مزاج است.خصوصیات روحی گفته شده موقعی واقعا بروز خواهد کرد که فرد تهذیب نفس نکرده باشد و خودش را با همان حالات بر آمده از مزاج عادت داده باشد و در پی اصلاح خویش بر نیامده باشد. اگر کسی بخواهد می تواند با تهذیب نفس و مراقبه خصوصیات منفی مزاجی خود را کنترل کند . فرد صفراوي ذاتا عصبانی است اما اگر روحیۀ دینی قوي داشته باشد، می تواند کظم غیظ کند، و مثلاً فرد سوداوي وسواس دارد، حال اگر این فرد مومن واقعی باشد می تواند براین حالت غلبه کند و وسواس را از وجود خودش حذف کند .خصوصیات روحی و روانی مزاج ها با توجه به بستري که فرد در آن رشد می کند، تغییر می کند و در یک جهت خاص حرکت میکند؛ مثلا فرد سوداوي وسواس دارد اما اگر شریعت مدار باشد وسواس او دراحکام ظاهر می شود واگر مرفه باشد درتمیزي و پوشش، خود را نشان می دهد.
  5. براي شناخت مزاج یک نفر لازم نیست همه این ده جنس در او وجود داشته با شد بلکه اغلبیت مهم است یعنی اینکه هر کدام از این ده جنس گرمی یا سردي در او غلبه داشت مزاج جبلی او همان خواهد بود. مثلاً اگر از ده جنس، هشت جنس در او علامات گرمی را داشت مزاج او گرم خواهد بود. مثلا اگر کسی داراي صورت برافروخته و سرخی بود و عضلات برجسته و ه یکلی درشت داشت و در عین حال فردي شاد و فعال بود می توان حکم به گرم مزاجی او کرد.
  6. گرمی و سردي هم رتبه بندي دارد .برخی گرم مزاجان در اوج گرمی هستند و برخی گرمیشان به اعتدال نزدیک است. مثلاً یک فرد صفراوي ممکن است آنقدر گرم باشد که با کوچکترین عاملی عصبانی شود، یا حرکات سبک سرانه (طیش) در او بسیار مشاهده شود؛ اما فرد صفراويِ دیگري در درجۀ پایین تري از او باشد.
  7. علت اینکه بیشتر گرمی و سردي مطرح شد این است که در طب سنتی ، گرمی و سردي ، فاعلند و تري و خشکی، منفعل؛ یعنی گرمی باعث بوجود آمدن خشکی ، و سردي باعث بوجود آمدن تري می شود و به عبارتی گرمی و سردی، اصلند و تری و خشکی، فرع اند به همین جهت در بحث مزاج شناسی بیشتر خصوصیات افراد از لحاظ سردي وگرمی مزاج مطرح شد و کمتر به افراد ب ا مزاج گرم و تر، گرم و خشک، سرد و تر، و سرد و خشک پرداخته شد.
  8. آنچه که در مورد اخلاقیات امزجه ذکر شد، مطلق نیست بلکه عوامل مختلفی می تواند آن ها را تغییر دهد؛ مثلا تهذیب نفس ، شرایط خانوادگی، تربیت و … . مثلا فرد گرم مزاج، بسیار فعال و زرنگ و پر حرف است و تبعاً باید کم رو نباشد و بتواند بدون رو در بایستی ما فی الضّمیر خود را آشکار کند. اساساً افراد گرم مزاج بی شرم و حیا هستند. حال این افراد ممکن است تحت تربیت خانوادگی خاصی این روحیه شان را از دست بدهند و مثلا پدر خانواده او را تحت فشار زیاد قرار داده باشد یا شرایط اجتماعی به نحوي او را منزوي کرده باشد: مثلاً به علت فقر پدر یا فساد پدر و مادر یا شرایط پست خانوادگی به تدریج به انزوا کشیده شده باشد و این روحیه اش را از دست بدهد و به فردي کم رو و گوشه گیر تبدیل شود.

بلغم چیست؟

مایعاتی که در رگ های لنفاوی جریان دارد و ناشی سوخت و ساز داخلی است و گاهی سر ریز مایعات اضافی بدن معنا می یابد که ممکن است این بلغم در چشم، مغز، کلیه و…باشد.

درمان بلغم

  1. عسل ناشتا که هم بلغم را قطع می کند و هم سودا را کاهش می دهد.
  2. سرمه چشم با پودر سنگ سرمه اصفهان (سنگ آنتی موآن)
  3. مسواک زدن سبب نزول بلغم می شود. (مکارم الاخلاق ص ۴۷)
  4. افطار کردن با آب که موجب قطع بلغم می شود.(کافی ج ۴ ص 152 حدیث 4)
  5. ازدواج کردن سبب از بین رفتن بلغم خواهد شد.(کافی ج ۵ ص 336 حدیث 2)
  6. خوردن عسل، قرائت قرآن با تدبر، جویدن کندر بلغم را ذوب می کند.(کافی ج 6 ص 332 حدیث 2و4)
  7. رسول اکرم: داروی بلغم حمام کردن است.
  8. نکته: حمام کردن در صبح ناشتا سبب پاکسازی بلغم می شود و اگر بخواهید غلبه صفرا را از بین ببرید داخل حمام شوید بعد از آنکه خوراکی مختصری خوردید. (وسائل الشیعه)
  9. زیاد شانه کردن موی سر ( در زمان مناسب) بلغم سر، چشم، دهان و… را کاهش می دهد.( وسائل الشیعه ج ۲ ص ۱۲۱ حدیث ۱۶۸۶
  10. چهل مرتبه ریش خود را از زیر و هفت مرتبه از رو شانه کنید که بلغم را از بین می برد.( وسائل ج ۲ ص ۱۲۷ حدیث 1693
  11. رسول اکرم فرمودند: برای بر طرف کردن بلغم و نابودی غلبه صفرا کشمش بخورید.(الفقیه ج ۱ ص ۱۲۶ ح ۲۹۹)

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: ۵ چیز است که فراموشی را از بین می برد و حافظه را زیاد می کند و بلغم را نابود می کند.

  1. مسواک زدن
  2. روزه شرعی نه روزه پزشکی
  3. قرائت قرآن همراه با تدبر و تامل
  4. عسل طبیعی
  5. جویدن کندر. (مکارم الاخلاق ص ۱۶۶)

امیرالمومنین (ع):

جویدن کندر محکم و استوار می کند دندان ها را و پاک می کند بلغم را. (بحار ج 63 ص 443 ح 2)

امیرالمومنین (ع):

عسل طبیعی درمان کننده است به گونه ای که بیماری برگشت پیدا نمی کند و کاهش می دهد بلغم را و قلب را جلا می دهد.( بحار ج 63 ص294 ح 18)

امیر المومنین (ع):

زیاد ماهی نخور! زیرا که گوشت بدنت را آب می کند ، نور چشک را کم می کند و زیاده روی در مصرف ماهی بلغم آور است و تنفست غلیظ می شود.

امام علی (ع):

 بر شما باد مصرف روغن زیتون زیرا که غلبه صفرا برطرف می شود و بلغم را از بین می برد و عصب را محکم می کند و نیکو می کند اخلاق انسانی را و پاکیزه می کند نفس کشیدنت را.

امام باقر (ع) به یکی از نزدیکان فرمودند: چه شده که مردم از فواید و خواص شکر بازماندند؟

که شکر هفتاد بیماری را درمان می کند که از جمله آن از بین بردن بلغم است.(کافی ج 6 ص 333 ح4)

امام صادق (ع):

 سه چیز راحتی بدن را در پی دارد… به شرطی که گندم یا جو خرد شده خشک باشد، طبخ نشود، همراه با سبوس آن باشد و هر روز صبح ناشتا خورده شود بلغم  اضافی را از بین می برد و جلوگیری می کند از سنگ صفرا و لجن صفراوی .(فروع کافی ج ۶ ص ۳۰۶ ح ۸)

امام صادق (ع):

نمک را به همراه آویشن در ابتدا و انتهای غذا استفاده کنید که درمان کننده بلغم است.(مکارم الاخلاق ص 191)

نکته: اگر فشارخون ندارید می توانید به نسبت سه به یک آویشن و نمک را با هم مخلوط کنید که بهترین آویشن، آویشن شیرازی و بهترین نمک هم نمک سنگ است.

امام صادق (ع) فرمودند:

 سویق(آرد شده گندم و جو به همراه سبوس) می کَند و می کُشد غلبه صفرا را، و بلغم اضافی معده و روده را از بین می برد.(کافی ج 6 ص 306 ح 11)

امام صادق (ع):

 توصیف کرده اند دارویی را برای درمان بلغم:آدامس کوهی، کندر، آویشن، زنیان و سیاه دانه به نسبت مساوی کوبیده شوند به گونه ای که مثل گرد شوند سپس با مقداری آب مخلوط کرده  و تمامی این مواد را با عسل مخلوط کنید و به اندازه ی یک کپسول خورده شود که بسیار نافع است.

(مستدرک ج 16 ص 448 ح 18-20512)

امام صادق (ع):

تربچه بخورید که سه صفت ماندگار دارد از جمله طرد کردن بوهای متعفن از بدن و پوست، ادرار را به جریان می اندازد و بلغم را قطع می کند.(کافی ج 6 ص 371 ح 1 و 2)

امام صادق (ع):

پیاز تمیز نگه می دارد فضای دهان را، بلغم را از بین برده و قدرت جنسی را نیز افزایش می دهد.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *